Zardigot

A unidade didáctica con Issuu

2008-04-12T19:10:00.000+01:00

Unidade didáctica do Zardigot

2008-01-11T21:10:00.000+01:00

Clica sobre a imaxe para descargar a Unidade didáctica do Zardigot en formato pdf.

125 anos de teatro galego

2007-11-26T18:49:00.000+01:00

Apenas falta un mes para que baixe o pano do 2007 e remate a representación: 125 anos de teatro galego.

Sen ter en conta pezas como A Casamenteira, de Antonio Bieito Fan diño (escrita en 1812 pero publicada en 1845); ou a Contenda dos labradores de Caldelas (1691) de Gabriel Feixó de Araúxo, que Fermín Bouza Brey daría a coñecer no ano 1953, co títuliño: Entremés fam oso en que se contiene la contienda que tubieron los labradores de la feligresía de Caldelas con los portoqueces sobre la pesca del río Miño. Año de 167... Compuesto por el Licenciado Gabriel Feyxó de Araújo. Año de 1671; ou o anónimo Entremés do portugué s (tamén do século XVIII); elixiuse a peza de Francisco María de la Iglesia, A fonte do xuramento (seica por ser o primeiro texto teatral en galego do que se ten conta da súa estrea, o 13 de Agosto de 1882, no Liceo de Betanzos), como punto de partida para a efeméride.

Para esta conmemoración, a Consellería de Cultura e Deporte xunto co IGAEM proxectaron, por unha banda, a exposición itinerante “Un país desde as táboas”, que rematará en Narón o 23 deste decembro; e por outra banda, 25 compañías percorreron 38 localidades entre agosto e setembro, representando un total de 125 funcións.

A Escola Superior de Arte Dramática de Galicia, en colaboración coa Editorial Galaxia, homenaxea tamén o noso teatro coa publicación de Cento vinte e cinco anos de teatro en galego, obra de varios autores e coordinada por Manuel F. Vieites.

Esperemos que a cousa non quede aí, que sexamos conscientes da relevancia da nosa dramaturxia, que valoremos non só os consagrados, senón, como di Pillado, que saibamos valorar "os homes e mulleres que durante moitísimos anos traballaron a prol do teatro galego por pura militancia e coa indiferenza das institucións (...) que nunca tiveron suficiente sensibilidade para decatarse da importancia que ten o teatro como fenómeno de culturización do país", pensemos no Zardigot, e que todas esas fermosas palabras que quedan sobre o papel cobren vida para que siga a función.

O Zardigot na arañeira.

2007-08-21T20:27:00.000+01:00

O primeiro blogue, aínda en activo, era e segue a ser un rexistro ou listaxe de páxinas web que o seu autor, o estadounidense Jorn Barger, vai seleccionando mentres navega.
Denominou a este rexistro Robot Wisdom, e ao que facía nesta páxina web chamoulle weblog , literalmente: libro de rexistro ou de notas da rede. Hoxe en día reducimos o termo e falamos de blogs, de blogues. Imos, pois, bloguear no sentido inicial da palabra, e navegando pola rede atopamos as seguintes páxinas en relación co Zardigot.

En canto ás representacións nos distintos lugares de Galiza, vemos como a compañia de Espello Cóncavo estivo:

Pero, e a opinión do público? Que din na arañeira os espectadores e espectadoras da obra?

por unha banda temos datos de asistentes particulares á representación no Rosalía da Coruña e no Hernán Naval de Ribadeo.
por outra banda están as palabras do alumnado e a repercusión no ensino.

Por suposto, unha obra desta importancia aparece nas páxinas de asociacións culturais galegas como a Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG), culturagalega.org, ou compostelacultura.org (a consellaría de cultura presenta o Zardigot e enlaza co noso blogue).

Tamén os xornais dixitais fan eco da peza teatral:

lavozdegalicia.es inclúe o Zardigot na Biblioteca 120. Desta publicación tedes máis información no noso Dosier de prensa ( en Recursos, na marxe dereita da páxina de inicio do blogue) onde continúa cunha entrevista de Camilo Franco con Euloxio Ruibal, e o artigo "Un marabilloso texto" de Xosé Manuel Rabón.

laopinioncoruna.es fálanos da súa estrea na Coruña.

En elcorreogallego.es sabemos da súa chegada a Compostela. Velaquí a foto(Cris Tobío) da rolda de prensa .

No noso Dosier de prensa atoparedes máis.

E isto non queda aquí, nesta Galiza "tan pequena que é un mundo". Sen dúbida estamos a falar dun autor e dunha peza claves na historia do noso teatro. Así o recoñecen desde Bilbao e desde Cataluña, e ata o Ministerio de Educación y Ciencia nos seus apuntamentos de Literatura Española.

Do seu autor, Euloxio Ruibal, temos abondosos datos no ciberespazo:

o discurso de entrada como membro da Real Academia Galega ocupando a cadeira do historiador Antonio Meixide Pardo (Ruibal é ata o de agora o único membro da actual corporación pertencente ao mundo do teatro).
a impronta do seu labor como presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega;

unha recensión de Noemí Pazó sobre a obra: Teatro, cerimonia e xogo. (A traxectoria teatral, literaria e cinematográfica de Euloxio Ruibal), de Anxo Abuín González,

atopámolo rexentando a galería de arte Citania,

tamén está a pegada do Ruibal cinéfilo: desde a súa pertenza ao grupo Lupa (dentro da agrupación cultural "O Galo" de Santiago), mostra do cine alternativo en Galiza nos anos 70; grupo que recibiu (Premios Maestro Mateo 2004) o Premio especial Fernando Rei da Academia polo seu labor a prol dos audiovisuais na súa extensa traxectoria; ata o Euloxio Ruibal como profesor contratado do Centro de Estudos Fílmicos da USC para Comunicación Audiovisual; e sempre manifestándose a favor do cine galego e en galego.

E se aínda non tedes un exemplar do Zardigot, na Internet atoparedes primeiras edicións de segunda man coas ilustracións orixinais de Xulio Maside. Véndennolo en librerías de vello de Barcelona ou Sevilla.

Se non queredes gastar os cartos, podedes achegarvos ás bibliotecas públicas e ás escolares.

E para rematar, nesta arañeira onde todo ten cabida, atopei outros Zardigots que, malia non faceren ningunha alusión ao de Ruibal, tamén no seu caso este nome conleva desacougo, temor, medo...

Escena VII

2007-08-02T12:28:00.000+01:00

Escoita a escena.

VII

ESTRELA (A Xaquín)
E ti... Non sei... Ten máis tento... Vas amalarte tamén!

SABELA
E logo a quen chamaremos, papá?

XAQUÍN
Teño que ir...! Que máis quixera eu!

ESTRELA
Terás, terás... Facendo o parvo, coma sempre. Quéreslles acudir a todos e... Que culpa tes ti? Así rematas sempre baldado! Que traian outro médico! E os soldados que se arranxen eles. Ti non es militar.

MINGOS
Que dis, mamá!

ESTRELA
O que oes!

MINGOS
A quen lle hai que acudir primeiro é aos soldados.

ESTRELA
Que traian un médico para eles.

MINGOS
Fan falla moitos médicos nas guerras.

SABELA
Case é noite. Agora estarase ben ao frequiño...

ESTRELA
Pero teu pai non ten por que traballar por catro.

XAQUÍN
Calade con eso. Teño que facelo e namais. Eu estou ás súas ordes. Son militar en certo xeito.

SABELA
E como non che dan uniforme? Gustaríame verte. Camparías moito.

XAQUÍN
Xa o teño, Sabeliña: unha chambra branca.

SABELA
Eu digo dos outros. Ese dáme noxo...

ESTRELA
Dará. Ti...! Estámosche ben contigo, estamos!

SABELA
Que foi? Xesús! Unha vai ter que pechar para sempre a boca.

ESTRELA
Mellor sería.

MINGOS (A seu pai)
Eu podería axudarche... Seica mañá chegan máis feridos.

ESTRELA
Outro...! Ti non tes nada que ir buscar... Aínda es un rapazolo!

XAQUÍN
Non os deixas rebulir...

ESTRELA
A que teño que aturalos todo o día son eu.

SABELA
Non che fago mal.

MINGOS
Pensas que somos uns nenos aínda?

ESTRELA
Penso o que sodes.

MINGOS
Pensas que non vallo para nada?

XAQUÍN
Non lle fales así a túa nai, Mingos.

ESTRELA
Cos traballos que unha pasa!

MINGOS
Se hai guerra será por algo... Veu porque faría falla!

XAQUÍN
Para que?

MINGOS
Foron os liberais os que comezaron.

XAQUÍN
Os liberais non querían a guerra.

SABELA
Eu tampouco. Non hai festas e é moi aburrido.

XAQUÍN
Os liberais só querían cambiar as cousas...

MINGOS
O que? Quen son eles para eso?

XAQUÍN
Ben, ben... Aínda es moi novo. Xa falaremos...

MINGOS
Non falaremos máis. Xa está todo dito. Mañá irei alistarme.

ESTRELA (Nun berro)
Non, eso non!

XAQUÍN
Ti non vas a ningures!

MINGOS
Quen mo vai privar?

XAQUÍN
Eu!

ESTRELA
Non, meu fillo, non. Non fagas eso.

XAQUÍN
Prívocho eu!

MINGOS
Verémolo!

XAQUÍN
Dígoche que non, e non!

MINGOS
Eu ben sei o que teño que facer.

XAQUÍN
Non me tires do xenio!

MINGOS
E non coma outros...

ESTRELA
Minguiños, fai o que che din. Queres ser a nosa ruína?

MINGOS
Coma outros que axudan ás agachadas aos liberais. Pensas que non o sei?

XAQUÍN
Cala!

MINGOS
Estou moi ledo de ter un pai liberal! Dígollo, dígollo tamén? Agradeceríanmo moito...

XAQUÍN
Estás nun erro!

MINGOS
Ai, si? Sei máis do que pensas...

XAQUÍN
Ti non sabes nada, entendes? Nada!

MINGOS
Non? Se non fose porque me dá vergoña... Moita vergoña! E noxo. De ti! Noxo e vergoña!

ESTRELA
Calarás?

SABELA
Toleou!

MINGOS
E ademais co Fuquiño...

(Estrela botouse a chorar)

SABELA
Non te metas co Fuquiño. Non tes dereito.

MINGOS
Que familia...! Estou orgullosísimo...!

SABELA
Ves o que fixeches? Mamá está chorando.

MINGOS
Ti tamén es boa moza.

SABELA
Que che fixen eu?

MINGOS
Porca! Goldracha! Baldreu, que es un baldreu!

XAQUÍN
Fóra! Fóra...! Fóra!

(Mingos vaise paseniñamente. Sabela chora tamén. E seu pai ficou alporizado, tremendo coa rabia. Escurece)

[+/-] Sigue lendo...

Falando con Arturo López sobre o Zardigot

2007-07-10T11:56:00.000+01:00

Recollemos neste vídeo un fragmento da conversa mantida con Arturo López na Casa Hamlet nos días anteriores á estrea. Arturo explica como o texto de Ruibal se foi transformando en epectáculo teatral.

Nós, e cando digo nós refírome a min, refírome ao escenógrafo, aos colaboradores, ao axudante de dirección..., vemos o Zardigot como unha referencia universal. Non, non vemos unha historia cinguida exclusivamente á Guerra Civil Española. Non. Zardigot son todas as guerras, e probablemente, quizais, abonda un pouco no tema das guerras civís, desa guerra asasina que hai na retagarda; na guerra dos covardes, dos asasinos, é dicir, dos que apresan a xente e a tiran ás gabias das estradas. En fin, esa guerra que aquí tan ben coñecemos. Porque aquí deuse esa guerra. Pero que se dá en todo o mundo realmente porque ten unhas características comúns. Entón, nese sentido, quen vaia ver o Zardigot, vai ver elementos que lle van, evidentemente, lembrar a guerra española, pero vai ver outros elementos que o van levar a un contexto moito máis universal: que vai ver todas as guerras.
Empezando xa pola propia escenografía. Quen vexa a escena non a vai asociar co Zardigot. Pensará que é unha escenografía para unha traxedia grega. Por exemplo, podía ser perfectamente para As troianas. Por que? Porque Zardigot contén elementos tráxicos, e non soamente na historia que se narra, senón tamén, penso que nas formas que son inherentes de toda historia. Entón nosoutros pensamos que ese toque, digamos heleno, que non lle acaía nada mal. Que pode conferirlle un pouco máis ese ton tráxico que ten.
Por outro lado Zardigot, que é un pouco tamén a grandeza do texto e a valía do seu autor, tamén contén elementos teatrais que non teñen nada que ver coa traxedia, que son elementos tipicamente narrativos do teatro, por exemplo, de Bertold Brech, do teatro épico, do teatro narrativo... Eses parlamentos de Estrela... É dicir, é outro elemento que tamén está aí e que nosoutros non queremos “ceñirnos”, nin exclusivamente a un, nin a outro. Queremos tocar todo un pouco.
Entón, que vai ver? Pois no vestiario, quizais poida ver algunha prenda de roupa que teña un corte, sobre todo no de Estrela, ao mellor, pois como unha heroína grega. E sen embargo, ao mellor, despois, determinados personaxes, sobre todo masculinos, son como moito máis..., hai unha referencia moito máis clara a esa época, por exemplo, pode ser a Guerra Civil Española, ou incluso que pode ser actual. É dicir, pero iso son, digamos, toques un tanto sutís. É dicir, precisamente no que se trata é diso, de no que é a historia realmente, o texto non se refire tampouco exclusivamente á Guerra Civil Española, aínda que naquela época, evidentemente, non a poderían tratar dado que existía a censura.
Pero eu, falando con Euloxio moitas veces destas cousas, evidentemente el é partidario de darlle un tratamento actual e non referido..., por exemplo, non facer unha montaxe tipo realista, ambientada nesa época. Non. Non iría por aí. E entón, nosoutros, seguimos esa orientación tamén. En principio, repito, quizais a escenografía vai aparecer de repente... Impacta. Pero logo penso que temos bastante diferenciados os ambientes e os espazos escénicos. Por exemplo, as escenas que ocorran, que teñan un carácter máis íntimo, que teñan un fondo poético, pois van ser nun espazo un tanto ovalado, unha superficie, unha tarima, un tanto ovalada, máis reducida evidentemente; e outros van ser ao longo desas escalinatas, esas plataformas que hai.
En fin, que iso, que se pretende universalizar a historia

[+/-] Sigue Lendo...

Falando con Ruibal sobre o Zardigot

2007-06-22T16:29:00.000+01:00

As preguntas que van a seguir están seleccionadas de entre as que formularon un grupo de alumnos e alumnas de 2º de bacharelato, despois de facer unha lectura en grupo da peza.

Que significa Zardigot? Cal foi a súa intención con ese título?

Para min non significa nada en concreto, pero suxíreme moitas cousas. É unha palabra que se me ocurriu para bautizar a obra. Malia a non cumprir case ningunha das características convencionais que debe posuír un bo título, pareceume naquel momento moi axeitado.

Que supuxo recibir o premio Abrente?

Pois supuxo, sobre todo, a posibilidade de publicar o texto e mais a de poñelo en escena. Facilitoume a relación con xentes do teatro e da cultura en xeral. Permitiume, por exemplo coñecer axiña a Ricard Salvat, un dos membros do xurado, que me deu azos para seguir escribindo e me introduciu no ámbito cultural catalán.

Que fin buscaba con esta obra de teatro?

Supoño que pretendía o mesmo que todo autor: expresar dramaticamente a miña traxedia interior, os meus conflitos, e amosar a miña visión do mundo. Pode semellar pretencioso (e poida que o sexa), pero, consciente ou inconscientemente, iso é o que, no fondo, procuramos sempre. A iso nos leva a imperiosa necesidade de comunicación, dunha verdadeira e óptima comunicación que palíe a pantasma da soidade.

Está baseada en feitos reais? Existe algún feito real na historia?

Non, a obra non está baseada en feitos reais. Valinme, por suposto, de moitas lecturas e de numerosos comentarios, sucesos ou anécdotas, que fora escoitando, sempre en voz baixa e medoñenta, por aqueles anos.

En que se inspirou para escribir esta obra?

A guerra civil española era un tema tabú (e, no fondo, aínda o segue sendo). As feridas estaban abertas. A verdade popular teimaba por revelarse, pero era afogada acotío pola retórica oficial. Coido que ese clima favoreceu o xurdimento dunha idea inicial, que foi tomando corpo, agrandándose coma unha bóla de neve. Unha pequena fábula sobre aves, que agora non recordo de onde a saquei, deume algunhas claves para o desenvolvemento argumental.

Que autores de referencia tiña cando escribiu a historia?

Tiña moitos. Case os mesmos que teño agora: Valle-Inclán, Büchner, Shakespeare, Brecht, Weiss, Lorca, Genet, Synge, Strindberg, Joyce, Beckett, Lope de Vega, Esquilo, Sófocles, Eurípides... E tamén, claro, a Castelao, Dieste, Otero Pedrayo...

Zardigot, ou vostede mesmo sufriron algún tipo de censura?

Tivo problemas tanto para publicarse como para representarse. Foron superados pola habelencia dos negociadores. Teatro Circo, por exemplo, que logo a estrearía, logrou convencer aos censores de que a obra trataba sobre as guerras carlistas e que os anacronismos que contiña se debían a simples despistes.

A obra está dedicada a Eduardo Blanco Amor, por que?

A miña foi unha xeración orfa, sen mestres directos. Blanco-Amor era dos poucos escritores consagrados que se interesaban polo que facíamos os mozos. Quería ser un máis de nós. Participaba con entusiasmo en todas as actividades. Vivía as nosas inquedanzas como propias. E nós sentiamos por el unha verdadeira veneración. A súa aportación ao noso teatro fora moi importante. Ademais, era o autor d’A esmorga, a mellor novela galega. A miña dedicatoria de Zardigot foi, por tanto, a expresión do meu recoñecemento e da miña admiración.

Por que elixiu como personaxe forte a unha muller?

Non o sei. Non teño unha explicación racional. Agora cadraría moi ben unha cavilación feminista pola miña parte. Paro non a vou facer. Non sería sincera.

Se escribise hoxe a peza, seguiría sendo unha muller a que levase o peso da obra?

Supoño que si. Talvez me arrede da pregunta, pero eu penso que na miña obra os personaxes femininos están mellor construídos que os masculinos. Ben, polo menos algúns.

A que se debe que Estrela se dirixa ao público?

A obra ten un claro compoñente épico. Tal e como está estruturada, considero que é a focalización de maior interese dramático. É posíbel que “as troianas” tivesen algo que ver. A óptica feminina das guerras é moi diferente da masculina, como diferente é tamén a implicación ou a participación.

Por que esa transmutación de personaxes de Sabela en Estrela e de Xaquín en neno?

Aquí xa entramos en aspectos moi complexos. Subconsciente, parateatro, ludismo... Psicodrama. Que sei eu...! A min preocúpame a estruturación dunha peza, pero xa non me atañe procurarlle explicacións, significados ou sentidos. Quero ficar á marxe. É algo que pertence aos mecanismos da creatividade, da intuición. Se os descifro, temo que deixen de funcionarme.

Séntese identificado con algún dos personaxes?

Supoño que todos teñen algo de min. Mais ningún “c’est moi”.

A que se deben os saltos temporais da obra?

É o que pedía a estrutura. Despois de Einstein, comezouse a narrar de maneira moi diferente con respecto ao tempo. O relato evolucionou moito. Unha peza teatral de fasquía narrativa (ou, se se prefire, épica) xa non se podía contar de maneira lineal. A min, polo menos, non me interesaba daquela.

Por que a elección do termo "escuro" para indicar a fin e non o de "pano"?

Tamén teño utilizado pano, que é o convencional, pero paréceme anticuado. É a luz que crea ou destrúe o espazo.

Se fose o encargado do decorado para a representación e tendo en conta a escasa información que aportan as didascalias, ¿como vestiría os personaxes?, que espazos crearía?

Deseñaría un vestiario moi moderno e moi clásico á vez, occidental e asemade oriental. O espazo, único, polivalente. Quizais o escenario nu, baleiro. Ou, mellor aínda, un espazo sen escenario, semellante ao do teatro parisino “Les Bouffes du Nord”.

Como era o público no ano 73? Que público implícito tiña en mente cando a escribiu?

Era un público esperto, curioso, entusiasta. Tiña fame de teatro, de cultura.

Sei cal era o destinatario da miña obra, a xente de Galiza. Descoñezo cal é o receptor implícito.

Se soubese que o público destinatario ía ser o alumnado de secundaria, realizaría algún cambio?

Si. Poucos.

Que lle gustaría que lles quedase como pouso ao noso alumnado despois de asistiren á representación?

Por pedir...! O poder dignificador do teatro (e das artes en xeral). A idea de respecto polos dereitos humanos.

[+/-] Sigue Lendo...

Álbum de fotos

2007-05-20T13:10:00.001+01:00

Hai novas fotos no noso álbum! Fai clic sobre a imaxe para velas.

Vestiario

2007-05-02T20:07:00.000+01:00

Rodrigo Roel imaxinou así o vestiario da peza.

Actores e personaxes

2007-04-17T01:16:00.000+01:00


Lucía Regueiro	Ana Santos	Manu Fernández

Xabier Pan	"Gari"	Oswaldo Digón

X.C. Mejuto	Rodrigo Roel	Uxío Losada

"Gari"	"Sacha"

Xabier Pan é Xaquín

2007-04-16T17:09:00.000+01:00

Comecei a facer teatro no grupo O Facho, unha agrupación cultural que tiña un grupo de teatro afeccionado moi coñecido. Era o ano 1983. Comecei indo polos ensaios, porque me gustaba o teatro, asistir ás representacións e creo que tamén me influíu o feito de que un irmán meu tamén actuara algunha vez. Como dicía ía polos ensaios e un día faltou un dos actores e pedíronme que pasara eu o papel. Aceptei, gustoulles, e na seguinte obra xa me incluíron no reparto. En O Facho fixen dúas representacións.
Continuei en “Tespis” e despois duns anos comecei como profesional co grupo Teatro do Atlántico, chamado por Xulio Lago; alí coincidín cos actores máis coñecidos da escena galega como Vidal Bolaño, Miguel Pernas...
Alá polos 90 pasei a facer moitas obras con Fernando Morán. Eran producións moi duras, sen subvención, nas que tiñamos que sufragar os gastos e incluso pedir préstamos. Unha das montaxes que lembro con máis agarimo é Pedro e o capitán de Mario Benedetti. Fixémola por encargo de Amnistía Internacional, e en especial lembro un pase no Mosteiro de Sobrado, que fixeramos porque dous monxes eran socios de Amnistía; pero foramos a onde foramos espertaba moito interese e fixemos moitas representacións para o que é habitual no teatro galego.
Despois pasei a traballar de forma máis continuada con Espello Cóncavo e Teatro Galileo, e continúo.
O meu sitio no teatro é ser actor, aínda non me vexo dirixindo. O que máis disfruto é o proceso de creación, como vas comprendendo o teu personaxe e evidentemente... representando.
Xabier Pan no catálogo da AAAG.

O director fala de Xaquín

2007-04-15T16:09:00.000+01:00

É o pai de Mingos e Sabela, e o home de Estrela. É o médico da vila. Home de ideas liberais, forzado a colaborar cos conservadores que ocupan a zona. Vive tamén unha contradición: por un lado quixera defender as súas ideas dun xeito máis contundente, pero o temor ás consecuencias, lévao a adoptar posturas covardes e indignas.

Lucía Regueiro é Sabela

2007-04-11T15:14:00.000+01:00

Sempre quixen ser actriz. Lembro que convencín a miña nai para que me levase a ver unha obra na que actuaba Lola Herrera, e que non me querían vender a entrada porque era moi nena; pero conseguino…e quedei fascinada. Eu quería “iso”. Sempre tiven esa fascinación por actuar.
Son da Coruña. Empecei a facer teatro con 7 anos no colexio Alborada, cando puxeron esta actividade. Un detalle bonito é que con 9 anos fixen o papel protagonista do libro de Euloxio R. Ruibal Amor bufo.
No instituto de Elviña formei parte do grupo Sardiña. O que máis lembro é que o primeiro curso aínda non podía formar parte do grupo; entón falei cos compañeiros e con axuda de profesores montei unha obra. Co grupo Sardiña fixen moitas obras e representacións; tamén dirixín Unha rosa é unha rosa, e lémbroa con moito cariño. Sigo vinculada ao grupo e dirixín o ano pasado As Troianas. A experiencia cos compañeiros, disfrutar e descubrir é o mellor do teatro escolar; aínda que hoxe en día moitos rapaces están máis interesados en facerse famosos que no teatro.
Estudei xornalismo, pero a realidade é que quería dedicarme ao teatro.
O que quero ser é actriz.

O director fala de Sabela

2007-04-11T14:17:00.000+01:00

Sabela é a filla pequena de Estrela e Xaquín.
É un personaxe ambiguo, que está nunha idade en que aínda non é muller, pero tampouco é unha nena; na que os dous mundos coexisten: o infantil e o adulto, que xa se comeza a albiscar. Debido a isto os seus actos poden parecer irreverentes, crueis e ata, diriamos que perversos, pero, por outra banda é unha moza consciente da cruel realidade, aínda que a nega.
No contexto da obra é o personaxe que conleva unha carga máis poética.

X. C. Mejuto é o Capitán

2007-04-02T13:04:00.000+01:00

Comecei a miña andaina teatral no grupo Sardiña do instituto de Elviña. Estiven do 86 ao 93. Alí actuei en cinco obras, todas adaptacións de orixinais de Plauto. Tamén fun axudante de dirección entre os anos 92 e 93. Saín do instituto con máis de cen representacións ás costas, cifra máis ca respectable para os anos que tiña.
Despois fun á universidade. Comecei Económicas na Coruña, pero os estudos eran algo secundario. Tanto era así, que ao saber que o teatro universitario estaba mellor en Santiago, decidín cambiar a matrícula para alá. E entrei na Aula de Teatro da Universidade de Santiago. Logo dirixín a Aula de Teatro do Campus de Ferrol, porque desde a Universidade había interese en que houbese un grupo de teatro alí.
Xa comezo como profesional como protagonista de Mario e Manfredo de Manuel Lourenzo, dirixida por el tamén, que xa me coñecía do grupo Sardiña e tamén porque fixera un curso de interpretación con el.
Despois coñecín a Vidal Bolaño, co que traballei na compañía Teatro do aquí ao longo de nove anos aproximadamente, e do que podo dicir que foi a miña maior influencia ata o de agora, todo un mestre. No primeiro espectáculo apostou por facer un casting para actores universitarios. Tiven a tremenda sorte de ser seleccionado para aquela peza, e a partir dalí estiven en case todos os espectáculos que fixo nos seus últimos anos.
Tamén participei en tres obras do Centro Dramático Galego, dúas baixo a súa dirección.
Paralelamente puxen en marcha a miña primeira empresa persoal, Teatro da Bufarda, na que podía explotar outras dúas facetas que aínda non explorara, mais que sempre tivera gana de emprender: a dirección e mais a escritura. E así é que nestes anos, Teatro da Bufarda representou varios textos escritos e dirixidos por min, entre obras orixinais e adaptacións.
Na actualidade, ademais de Zardigot, participo na serie da galega Valderrei, na que interpreto o papel de Carlos.

Equipo técnico

2007-03-24T22:43:00.000+01:00


Ana Muíño	Arturo López	Daniel Lázaro

Rodrigo Roel	Raúl Varo	"Gari"

Daniel Lázaro, técnico de son

2007-03-23T20:50:00.000+01:00

Nacín en Ourense hai 27 anos. Pódese dicir literalmente que mamei o teatro xa nada máis nacer, pois a miña nai, Belén Constenla, é actriz. Sendo neno levábame consigo aos ensaios. A min o que máis me gustaba xa daquela era a parte técnica e prepareime para isto.
Traballei como realizador na Galega, participei en curtametraxes, documentais. Estiven na televisión en Madrid, en Antena 3, en Canal 7… pero non esquezo os meus comezos na televisión local de Ourense.
O meu contacto con Arturo foi de casualidade a través de terceiros e aquí me tedes traballando con Raúl no Zardigot. Para non mentirvos direivos que este é o meu primeiro traballo para o teatro. Como digo eu: “Hai que probar de todo”. Pasei de ser mero espectador a formar parte dunha compañía.
Desde a nosa mesa de traballo vemos nos actores o volume que ten que ter o son. Intentamos axudalos, formamos parte, dalgún xeito, do seu papel, ao igual que a maquillaxe ou o guión.
Partindo do punto de vista do mundo do audiovisual, resulta máis complicado o traballo na televisión, pero o teatro require toda a atención. Gústame isto porque é máis directo, os seus resultados son inmediatos, podes ver a reacción do público e iso resulta fascinante.

O director fala do Home

2007-03-19T17:03:00.000+01:00

É un líder do bando dos liberais que desde a clandestinidade, na retagarda, organiza accións para debilitar o bando dos conservadores. Fai presión sobre Xaquín para que colabore cos liberais nas sabotaxes. Por mor deste personaxe, e da súa relación con Xaquín, caerá sobre a familia todo o rigor salvaxe dos conservadores.

O director fala do Soldado I

2007-03-19T16:47:00.000+01:00

Do bando dos conservadores. Volve malferido da fronte de guerra. Só conta coa axuda doutro compañeiro, tamén ferido, que critica como os mandos se desentenden deles, mentres que os xefes dispoñen de comodidades. Van forzados á guerra. Vena como unha imposición. En ningún momento a defenden.

Soldado I, Home, axudante de dirección. X. A. Garrido "Gari"

2007-03-19T15:44:00.000+01:00

Nacín na Coruña e aquí vivo actualmente. Estou no mundo do teatro dende a escola. Sempre me gustou facer de alguén que non son, unha esquizofrenia moi ben levada.
Xa na facultade de Filoloxía estaba no grupo de teatro de Paco Nodar. Con el representamos A Balteira.
Fixen dobraxe, monólogos; un cómico moi polifacético, como tantos dos meus compañeiros. O meu contacto con Arturo e Espello Cóncavo vén desde a miña participación en Terapia de grupo, onde estabamos varios monologuistas contando a nosa historia, pero dándolle o tratamento dun argumento teatral. E en canto aos outros actores da actual compañía, moitos deles xa os coñecía da representación de Peter Pan.
No Zardigot, en principio, estaba só de axudante de dirección e por mor da baixa de un actor pasei a ocupar o seu papel, pois non había temo para máis castings.
Á hora de elixirmos os actores e actrices para os personaxes, xa durante a lectura, para cada un deles tes varios profesionais en mente. Nós tiñamos bastante claros a Xavier, Mejuto, Digón, Rodri e Sacha.
Tamén me gusta o mundo da escrita dramática. Teño algunha peza como Matar a Sísifo, Magnolia, ou Fillos da cinza mais aínda non as publiquei.

O director fala de Mingos

2007-03-17T14:37:00.000+01:00

É o fillo máis vello de Estrela e Xaquín, e o irmán de Sabela. Dentro da familia, é o personaxe que ten as cousas máis claras: a súa ideoloxía, moi definida, lévao ao enfrontamento co pai e empurrarao a participar na guerra.

Manu Fernández é Mingos

2007-03-17T13:24:00.000+01:00

Nacín en Rábade, onde me criei. Máis tarde fun vivir a Lugo e xa con dezasete anos mudeime á Coruña, onde me matriculei na carreira de filoloxía inglesa. Na universidade empecei a miña carreira como actor en diferentes grupos teatrais, chegando a participar en sete montaxes. Ó mesmo tempo, e tendo xa bastante claro que quería dedicarme a esta profesión, comecei a estudar arte dramática en diferentes escolas na Coruña. Logo chegaron as probas para a televisión, onde traballei en varias teleseries. Tamén participei nun bo número de curtametraxes e en diversas campañas publicitarias. Na actualidade teño a sorte de combinar o meu traballo na televisión co do teatro.
Non sabería dicir se prefiro traballar na televisión ou no teatro. Cada medio ten o seu encanto e a súa complicación e metodoloxía, pero ao final redúcense ao mesmo: traballar cos sentimentos. Do teatro gústame o contacto directo co público, a emoción xusto antes de abrir o telón, a maxia na que se mergullan actores e espectadores.
Ser actor é unha profesión difícil na que hai que estudar e traballar moito. Detrás das cámaras e do telón hai moitas horas de ensaios, de estudar guións, de traballar a expresión corporal e a voz, de esperar, de frío, moito frío, de calor, moita calor, de imprevistos; e na que tes que estar preparado para facer todo aquilo que os personaxes queren que fagas para lles dar vida. Pero logo de ter traballado tanto, unha vez que se abre o telón ou se acende a televisión, o resultado paga a pena e dá forzas para seguir adiante.

Poema sinfónico para Zardigot

2007-03-16T19:10:00.000+01:00

Escoita a música do Zardigot.

Son Raúl, o compositor da música de Zardigot. Ademais de músico son tamén actor. Foi aló polo ano 93 cando coñecín a Arturo, que era o técnico da compañía coa que eu estaba a traballar. Eu daquela era aínda un recén chegado ao mundo do teatro. Estaba a rematar o último ano da carreira cando por unha desas casualidades que cambian a túa vida, un amigo me avisou de que un director de teatro buscaba alguén para facer unha substitución. Non cheguei a facer esa substitución, pero si conseguín o meu primeiro papel nunha compañía profesional hai xa quince anos.
Rematada a carreira, e traballando regularmente no teatro, seguín a estudar no Conservatorio. Puiden facer Harmonía e aprendín a tocar un pouco o piano aínda que sigo estando máis cómodo coa guitarra. É curioso: lembro que o primeiro que fixen enriba dun escenario cun grupo de teatro foi cantar. Para min música e teatro son dúas disciplinas inseparables.
Foi na compañía coa que estou a traballar actualmente, Teatro Galileo, coa que empecei a compoñer música para teatro. Despois de poñer algunha pincelada de humor, como sempre acompañado da miña guitarra, un día o director, Pedro Rubín preguntoume: “que música lle podemos poñer a este espectáculo?” Eu contestei: “Teño unha idea, deixame que a intente compoñer”. Dende aquela, veño compoñendo a música de tódolos espectáculos de Teatro Galileo. Agora, débolle a Arturo o darme a oportunidade de poder poñerlle música a esta criatura que é Zardigot, que por certo, é o primeiro espectáculo ao que poño música sen traballar dentro como actor.
Cando me enfrento a un texto ao que hai que poñer música, intento imaxinarme como quedará. Sempre pregunto pola escenografía, as cores do vestiario, quen van interpretar os papeis... e intento traducir estas imaxes a música. Ás veces suxírenme unha melodía, outras veces un ritmo ou apenas un timbre determinado (hai obras que piden metais e obras que piden violíns; unhas suxiren orquestras e outras solistas...) Cando consigo a "idea", intento dar forma ao que eu chamo "a paleta". Esta é unha composición duns 3 ou 4 minutos na que sintetizo as melodías, os ritmos e os timbres que despois utilizarei ao longo do espectáculo. Esta composición o público case nunca a escoita, resérvase para o momento dos aplausos. Pero toda a música do espectáculo está construída a partir de "motivos" quitados deste tema central, que é o que eu lle presento ao director para recibir o seu visto bo antes de aplicalo a cada momento da representación.
A luz e a música adoitan ser os últimos elementos que se incorporan a un espectáculo teatral. Son os máis inmateriais, pero aportan unha maxia especial. Consiguen dar o toque final na creación de ambientes e aportan ao espectador sensacións que van máis alá das palabras do texto e do que os propios personaxes están a representar.

O director fala do Sarxento

2007-03-16T16:40:00.000+01:00

É o subordinado do Capitán do bando dos conservadores. Un “esbirro, un can de presa”, submiso cos superiores aos que obedece cegamente. Violento, goza coa violencia e co temor que os seus actos espertan nos demais. A súa soa presenza produce aversión, noxo. Un habitual en todas as guerras. Un asasino.

Rodrigo Roel: escenógrafo e malvado sarxento

2007-03-16T16:00:00.000+01:00

Polo ano 74 estaba na Laboral e xa alí formaba parte do grupo de teatro que tiñan. No 77 vivín as Mostras de Ribadavia en vivo e en directo. Posteriormente simultaneo Filoloxía e Belas Artes en Santiago, e máis tarde comezo cos estudos de Filosofía. Pero non me enchía. A miña vocación xa era o teatro. Traballei tamén para a televisión, o cinema. Sobre todo na construción de decorados. Se teño que elixir entre un destes dous medios, quedo co teatro: é máis repousado, adícaslle máis tempo, vívelo máis intensamente…, o outro é máis industrial.
O decorado para o Zardigot xurdiu xa na primeira lectura da peza. Segundo lía, víñame á mente o teatro clásico grego. Cambiándolle o nome poderiamos estar ante unha peza da traxedia grega. Faleino con Arturo e construímos o que vedes.
Eu asistín á representación que Teatro Circo fixera no ano 75. Alí non había decorado, os actores estaban sós no centro e os espectadores ao redor. Nós puxémoslle decorado. A súa construción foi rápida, igual que a idea para darlle forma. Esperemos que lles guste aos espectadores.

Ana Muíño maquilla a todos

2007-03-15T17:52:00.000+01:00

Nacín na Coruña hai 35 anos. Estudei Estética e realicei cursos de maquillaxe en Madrid. Levo xa vivindo de maquillar as persoas uns 16 anos; eu só me maquillo para as ocasións.
Empecei traballando no Estudo R de maquillaxe. Comecei coa serie da Televisión Galega Os vellos feirantes. E nestes momentos estou na serie Libro de familia.
Para as representacións apréndolles aos actores e actrices como se teñen que maquillar. Fágolles unha ficha coas indicacións do deseño de cada personaxe e logo eles en sucesivas represencións terano que facer por si mesmos. Por suposto, co paso das representacións, os propios actores e actrices van personalizando a maquillaxe e facéndoa máis súa.
Para crear a maquillaxe dun personaxe baséome no guión. Logo falo co director. Neste traballo hai que ter tamén en conta a iluminación. É moi importante. Para o Zardigot, dividín os personaxes en dous grupos: os do conflito bélico, todos pálidos e con rasgos cuase tribais, indicando que deixan de ser persoas para pasar ao bando dos crueis, dos inhumanos. E o outro grupo, con trazos máis reais, sen esquecer que están en guerra.
A toma de contacto con Arturo foi a través da perruqueira de As leis de Celavella . En canto á compañía actual de Espello Cóncavo xa traballo con Lucía e Manuel en Libro de familia.

"Sacha" é o Soldado II

2007-03-14T18:39:00.000+01:00

O meu nome é Xosé Luís López Fernández, pero todos me chaman Sacha. Os meus primeiros contactos co mundo do teatro foron por hobby, por coñecer xente, por abrirse un aos demais e deixar de lado a timidez. E así, en 1989, xa con 24 anos, metinme na Escola Municipal de Teatro de Narón. Gustaba moito dos traballos dos obradoiros de teatro. Comecei con Luís Ramos, que aínda está na escola de Narón. Un día foi gravar por alí a televisión local e iso foi como un subidón de adrenalina.
Creamos a compañía de teatro profesional Caroza teatro, non vixente actualmente. Representabamos obras propias escritas por Xavier Prieto.
Traballei como animador á lectura en bibliotecas. Gústame o contacto coa mocidade, non entendo o de insistirlles sempre no de “silencio, silencio”, hai que buscar o xeito de que estean coa mente ocupada no que nese momento queremos.
O meu obxectivo sempre o tiven claro, todo o meu traballo ía estar vinculado ao teatro, e en canto lle ves resultados profesionalízaste e adícaste por completo a isto, ata fun secretario da Asociación de Actores.
Ao Arturo xa o coñecía porque ía por Narón, e alí estaba eu, axudando no que puidese ás compañías que nos visitaban. Sería polo ano 90 ou 91. É a primeira vez que traballo con Espello Cóncavo.
Se me desen a elixir entre o teatro ou a televisión diría que non teño preferencias. Cada medio é diferente. Coñecelos todos é valido para seguir formándose. Iso si, non me condicionan as retribucións económicas á hora de escoller, e se nalgún caso, poñamos por exemplo, unha obra de teatro non deu o resultado que agardaba polo que sexa: porque non era tan boa como crías, pola mala distribución…, nada me bota para atrás. Eu vivo ao día.
E se andamos con gripe o día da estrea, aí estamos enriba do escenario. Hai que seguir adiante. Ademais, no teatro fas de todo, formas parte dunha compañía. Nesta profesión aprendes sobre todo a respectar, desde o que vai montar ata o director.
Gústame o meu traballo. Estou nisto por transmitir a vivencia dos personaxes. Neste caso a dureza do Zardigot, das accións impostas, das vidas manipuladas pola guerra.

O director fala do Soldado II

2007-03-14T16:53:00.000+01:00

É un veterano de guerra. Está no bando dos conservadores porque lle tocou. Trata de sobrevivir participando o menos posible no combate. Contrasta coa defensa acérrima da guerra que fai Mingos, recén chegado á fronte.

O director fala do Vello

2007-03-13T16:57:00.000+01:00

Simboliza as vítimas da guerra, os indefensos, os inocentes; xente que se ve privada da súa familia. Homes e mulleres que son expulsados das súas casas, ou quedan sen ela..., ou o que é peor, pais que perden os seus fillos na guerra.

Uxío, un vello de espírito mozo, que fai de Vello

2007-03-13T16:13:00.000+01:00

Chámome Uxío Losada Sesmonde. Nacín en Guitiriz o 4 de agosto de 1944. Agora vivo en Cesuras.
Metinme nisto do teatro nos anos oitenta e pico; xa vedes, unha cousa de vellos. Todo comezou porque o cura da parroquia me enleou para facer un papel na obra A Gaiola co grupo de teatro afeccionado Monte Medela e a partir de aí xa non puiden deixar este mundo. Representamos: A Gaiola, O acahado do castro, Os cravos de prata.
Asistín a un curso de teatro en Casa HAMLET con Manuel Lourenzo e Paulo Serantes. Logo asistín aos cursos da Escola Municipal de Teatro de Betanzos impartidos por Casa HAMLET desde o ano 2003, participando nas obras: A doncela Guerreira, De amigo e amor, Inverno de alcobiteiras, Tristán García...
Actuei facendo o papel de Foucellas en Galicia para o mundo e tamén de figuración nas series: As Leis de Celavella, Terras de Miranda e A vida por diante.
Na actualidade son socio do Grupo de Teatro Brétema de Betanzos.
Do teatro gústame todo. Aínda que os ensaios sexan tarde, aínda que non teñamos bos locais para o noso traballo, aínda que sempre esteamos de acó para aló, a experiencia de representar ante o público compensa todo.

O cartel

2007-03-10T22:52:00.000+01:00

Oswaldo Digón é Fuco

2007-03-09T17:33:00.000+01:00

Nacín en San Román de Cervantes e fun á escola en Vilafranca do Bierzo. Fixen algunhas cousas no teatro escolar que é onde se lle colle o gusto de ver o teatro e de representalo e onde destaca a creación de obras entre os rapaces. Logo marchei a Becerreá e alí comecei o instituto e por último funme a Sada.
En Sada comecei a facer contacontos para os nenos, contratado polo Concello. Cada semana facía unha creación nova. Lin moitos contos. Busquei historias da literatura infantil universal, outros que me contaran a min... e fixen a miña interpretación. Estiven facendo estas representacións ata o 2000. Fixen máis de 400 representacións. Paralelamente facía teatro co grupo da ONCE, que se chama Valacar e dirixe Arturo López. E foi nestas cando se deu o boom dos monologuistas grazas a El Club de la Comedia, non porque fose unha novidade, gustou sempre. E comecei a presentarme e concursos. Dei máis de 200 representacións cos meus espectáculos. Con Zardigot é a segunda vez que traballo con Espello Cóncavo.
Entrevista con Oswaldo Digón en La Voz de Galicia.
Oswaldo en empuje.net

O director fala de Fuco

2007-03-09T16:31:00.000+01:00

É un rapaz novo que non foi á guerra por non ser ben listo. Un dos poucos mozos que quedan na vila, motivo polo que Sabela, que está na idade de mocear, amosa certo interese por el. A súa inocencia e pureza fano vulnerable; Xaquín sábeo e utilízao para fins escuros.
A súa simpleza e espontaneidade convérteno no personaxe máis pavero da obra.

Ana Santos é Estrela

2007-03-08T20:05:00.000+01:00

Chámome Ana e nacín nunha aldea do concello de Mazaricos, o día 5 de marzo do 65. Son, diría eu, unha piscis de libro. Cando tiña 14 anos fun estudar a Santiago e alí vivín durante outros 14 anos máis. O meu fillo naceu en 1990. Actualmente vivo en Oleiros.
O comezo da miña traxectoria profesional foi a dobraxe; era o ano 1985 e acababa de crearse a TVG. Despois de diversos cursos de ortofonía, dicción, interpretación, dramaturxia con profesores tan marabillosos como Jesús Aladrén ou Natalia Zvereva decidín embarcarme na aventura do teatro, montando compañía propia, e no 1996 debutaba coa obra As criadas de Jean Genet.
Desde entón seguín traballando ininterrompidamente en teatro, pero con outras compañías, porque descubrín que non quería ser empresaria, senón actriz. Participei en moitos espectáculos de Teatro Galileo e esta é a segunda ocasión que traballo coa compañía de Espello Cóncavo e baixo a dirección de Arturo López, quen antes me dirixira en As Troianas.
Despois do teatro veu a televisión. Primeiro en Mareas Vivas. Alí daba vida a Pitusa, a secretaria do xulgado namorada do percebeiro Currás. Posteriormente en As leis de Celavella, na que representaba o papel de Leocadia, a dona do café.
Actualmente compaxino dobraxe, teatro e televisión, tres ámbitos diferentes, pero unha soa profesión: actriz.
Teño a sorte de traballar no que me gusta, interpretar, poñerme na pel do personaxe, darlle vida e darlle alma. Gústame sentir, que os meus personaxes disfruten ou padezan, pero só o tempo que dura a escena. Aprendo deles, porque é poñéndose na pel do outro a maneira de coñecelo e saber por qué é de determinada maneira.
No meu caso o segredo desta profesión consiste en buscar dentro de min aquilo que está acorde co personaxe a traballar. Eu penso que todos os seres humanos estamos feitos da mesma esencia, que cada persoa é un todo, e aí é onde tes que mergullarte para buscar, para recoñecer en ti a vítima e o verdugo, o comediante e o depresivo. Todos somos todo, todos temos todas as facetas. Para crear un personaxe só hai que sacar a relucir as que resulten máis convenientes para a súa configuración. O personaxe pide e o actor dá. Non me pelexo con el, instálome na súa enerxía e déixome fluír.
Ana na Galipedia, a wikipedia en galego.
Ana no catálogo da aadteg.

O director fala de Estrela

2007-03-08T14:28:00.000+01:00

É a nai de Sabela e Mingos, e a muller de Xaquín. É, tamén, unha personaxe contraditoria: Parte dunha postura conservadora que a medida que se van producindo os acontecementos se torna radical, arriscándose ao perigo da guerra, e todo por defender a súa familia.
Na obra é a personaxe que serve de nexo entre as distintas escenas.

Euloxio Ruibal. Achega bio-bibliográfica

2007-02-26T12:15:00.000+01:00

Apuntamentos bio-bibliográficos sobre o autor.

Euloxio Rodríguez Ruibal naceu en Ordes (A Coruña) en 1945, pero reside dende neno en Compostela, onde rexentou a galería de arte Citania. Escritor, guionista, profesor asociado da Universidade de Santiago de Compostela. Foi presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) e é membro da Real Academia Galega. Fundou o grupo de teatro Obradoiro e o equipo de cine Lupa, pioneiro neste campo en Galiza. A figura de Ruibal é salientable ante todo no xénero dramático.

Entre as súas pezas teatrais destacan:

- Zardigot, coa que se dá a coñecer como dramaturgo na I Mostra de Teatro de Ribadavia en 1973, ao gañar o Premio Abrente (EX AEQUO con O meu mundo non é deste reino de Manuel María),
- Cabodano, escrita en 1973 e gañadora do Premio Abrente en 1975,
- A sonada e proveitosa enchenta do marqués de Ruchestinto no derradeiro século da súa vida (1975).
Estas tres obras conforman unha triloxía sobre a sublevación fascista e a ditadura.
- A sombra do bon cabaleiro (1977), e
- Cousas da morte, completan unha primeira etapa do teatro de Euloxio que trata de fusionar as máis modernas tendencias das vangardas europeas xunto coa tradición dramática galega , e onde os temas predominantes serían: a violencia exercida desde o poder, os eternos Eros e Tánatos, a soidade…
- As tres pezas de Teatro infantil (1988) abren esa segunda etapa adicada ao lector infantil, xunto coas do volume
- Brinquemos ao teatro, e as incluídas en
- Teatro infantil e xuvenil (1991),
etapa da que xa nos amosou un pequeño avance en 1974, levando a mención honorífica no I Concurso de Teatro Infantil O Facho coa obra O roubo do aparello, que se publicaría baixo o título de O aparello trocatempos.
Segundo Laura Tato, nesta fase o autor pretende “crear un mundo lúdico en que as manifestacións dramáticas serían a canle perfecta para transmitir coñecementos e sensacións non incluídos nos currículos escolares: o sentido da luz, do son, da cor, da fantasía, do humor, do compañeirismo e da solidariedade.”
- Azos de esguello (1990, Premio Álvaro Cunqueiro 1989) critica a corrupción, a pervivencia da figura do cacique nun indiano retornado. Os personaxes desta obra son os mesmos que aparecen nun ton aínda máis esperpéntico, en
- Unha macana de dote (1991).
- Nas sete peciñas de Teatro mínimo (1991) volve aos temas da soidade, da loucura, da dobre moral, do erotismo todo envolto nun leve humorismo que amortece as situacións dramáticas.
- Con Maremia (1998), partindo dunha traxedia ecolóxica, pretende ser unha chamada ao espectador para que reaccione ante o posible futuro que nos agarda. Ruibal universaliza de novo a trama da peza.
- O son da buguina, publicada 25 anos despois da primeira das súas obras, é unha reflexión sobre a liberdade. A buguina e o mar como elementos esperanzadores.

- Minimalia (2005).

En canto á narrativa, De corpo enteiro e Casarriba son as súas novelas, máis tamén ten relatos curtos como "A fonte de Ana Manana" (Contos do Castromil, 1993), ou "Vertixe" publicado no número 7 – maio 2005 da revista Casahamlet.

No ensaio destacan: Compostela na historia (2000) e Xogo de máscaras. Escritos sobre o teatro galego (2003)

Para o cinema, sempre presente dalgún xeito na súa produción, escribiu os guións das curtametraxes Maruxía (1998) e Baile de máscaras (2001).

Arturo López dirixe o Zardigot

2007-02-25T18:59:00.000+01:00

Tal como di o autor, Zardigot nace nunha época condicionada pola carencia de liberdades. Probablemente hoxe sería escrita doutro xeito... ou non; pero, en todo caso, Zardigot preséntasenos hoxe como unha historia con voz propia, como un alegato contra a guerra, contra todas as guerras e, tamén, claro que si, unha denuncia da barbarie que supuxo a guerra civil española. Ten razón Euloxio en non retocar nada do texto orixinal, cousa que hoxe sería evidentemente posible, pero é que Zardigot medrou, fíxose clásico nestes anos transcorridos desde aquel Abrente do 73. Por iso é para nós un desafío sermos quen de combinar o xeral co particular, de dicir, hoxe, o que por imperativos políticos non se puido dicir onte. As palabras do autor han de servirlle ao espectador como referencia á que acudir e poder, así, establecer o acerto ou desacerto da nosa proposta. Na medida en que o noso traballo consiga facer chegar ao espectador ese Zardigot, consideramos a nosa misión cumprida.

Arturo López

Unhas palabras do autor

2007-02-16T23:35:00.000+01:00

Din que os escritores teiman en escribir sobre o que ignoran. E talvez sexa certo. A min pasoume iso con Zardigot. Que sabía eu daquela de guerras? Nadiña. Pero necesitaba coñecer, comprender. Algo me empuxaba a cavilar e indagar sobre o común pasado, na súa orixe da ditadura que padeciamos. E todo viña a dar na Guerra Civil española. O tema era tabú. Estabamos saíndo do burato negro da atrocidade e da miseria e ninguén quería ollar cara atrás. Soñábase un futuro de progreso. Porén, as feridas aínda non cicatrizaran. E había medo. Moito medo. Un medo que mantiña as bocas pechas, os ollos arregalados, as almas presas, esmagadas, compunxidas. Situábame, claro está, na óptica dos perdedores.
A guerra famosa por aquel entón era a de Vietnam, da que tiñamos un pouco máis de información. Correspondíanos xeracionalmente, do mesmo xeito que aos que nos seguiron lles corresponderon a de Somalia ou a dos Balcáns ou a de Iraq. Sentiámonos xa que logo, vietnamitas; os seus padecementos eran os nosos padecementos, e as súas vitorias as vitorias nosas. Malia a todo, eu considerábaa mooi afastada. Non nos doía en carne propia, por moito que a slolidariedade tamén poida doer. O horror, a barbarie ou a dor podíase percibir aquí na nosa terra, sen grande esforzo. A guerra, causada por un glorioso alzamento de traidores á República, non rematara aínda. Os vencedores disfrutaban do botín; os perdedores, aquí ou no exilio, alimentábanse coa amargura da esperanza inútil.
A traxedia fora agachada nos escuros currunchos do foro e eu pretendía achegala ao proscenio. Logo de moito rumialo, boteime a compoñer a obra que logo ela mesma, e pola súa conta, se autotitularía Zardigot. Lembro que me preocupaba abondo conseguir a axeitada distancia; pero tamén coidaba necesaria, ou tal vez inevitábel, certa implicación emotiva. Como case sempre, Eros e Tánatos, protagonizan as principais batallas. Loitan intimamente trenzados nun periquete familiar. A violencia estoupa, vézase o ar, céibanse as paixóns, a vida degrádase. Os tempos, vividos ou soñados, remúdanse e xiran arremuiñados. Sucédense lugares e abafo e espanto. Pero as forzas dionisíacas precisan un contrapunto apolíneo. Complétase a tríade tráxica coa intervención do hermesíaco. De forma inevitábel volvemos sempre a Grecia. Quizás por mor do poder dos mitos, da súa eterna pervivencia. Xa afirmou, Marguerite Yourcenar que as guerras son variacións ou ecos da guerra de Troia; eu non vou agora a contradicila. E esta guerra que eu tentei reflectir non vai ser unha excepción. Ademais de outras cousas, un algo de Casandra, Hécuba, Andrómaca ou Helena hai na protagonista da miña peza, Estrela. Ou iso degoro ver. Oxalá.
E oxalá tamén a sorte e o éxito acompañen a Arturo López e mais aos membros da súa compañía, Espello Cóncavo, na aventura teatral de levar aos escenarios esta xa vella obra de meu, Zardigot.

Euloxio R. Ruibal

Dosier de prensa

2007-02-15T17:37:00.000+01:00

Zardigot en Compostela Cultura.

La Voz de Galicia 17/03/07. Entrevista con Oswaldo Digón como responsable do festival de teatro afeccionado do Concello de Sada.

La Voz de Galicia. Ao día seguinte da estrea: "La ciudad compartió la música de Amancio Prada e Lucie Silvas"

Especiais de La Voz de Galicia. Biblioteca 120. Inclúe unha entrevista co autor e o artigo "Un marabilloso texto" de Xosé Manuel Rabón, director de escena.

Entrevista con Euloxio R. Ruibal no xornal da Universidade de Santiago.

Euloxio R. Ruibal na Real Academia Galega. Discurso de entrada na Academia: Do escénico ao fílmico. Notas sobre a linguaxe teatral no cinema

Algunhas indicacións para moverte por este blogue

2007-02-14T17:11:00.000+01:00

Esta páxina é un blogue (blog, bitácora). Se les habitualmente este tipo de páxinas non precisarás ler estas breves indicacións.

Nos blogues a información organízase en orde cronolóxica inversa de maneira que o último escrito (entrada) é o que se mostra primeiro. O noso blogue está configurado para que se mostren na páxina principal as cinco últimas entradas, pero hai máis... Para acceder ao resto da información contida no blogue hai varias posibilidades:

As pestanas fixas.-

No alto da páxina, debaixo do título, hai sete pestanas fixas:

Inicio: Lévate sempre á última entrada da páxina principal.
O Autor: É un enlace á entrada do blogue "Euloxio Ruibal. Achega bio-bibliográfica"
O Director: É un enlaces á entrada do blogue "Arturo López dirixe o Zardigot"
Equipo técnico: Desde aquí poderás coñecer a todo o Equipo técnico.
Elenco: Desde esta pestana accederás ás entradas do blogue onde se fala dos actores e das actrices.
Espello Cóncavo: Enlaza a páxina do grupo.
Representacións: Páxina do IGAEM. Datas e lugares onde se represetará o Zardigot.
@: Abre o teu programa de correo para que te poñas en contacto con Espello Cóncavo.

Na barra lateral.-

Anteriores:
As dez últimas entradas no blogue son accesibles desde a barra lateral onde se mostran os seus títulos.

Arquivos:
Todas as entradas do blogue vanse arquivando mensualmente. Clicando sobre 01-02-2007, por exemplo, accederás a todas as entradas publicadas durante o mes de febreiro.

Palabras clave.-

Aínda hai outra posibilidade moi interesante para presentar a información contida no blogue. Todas as entradas están etiquetadas cunha serie de "palabras clave", clicando sobre elas mostraranse na páxina principal todas as entradas do blogue etiquetadas con esa palabra clave. Así, se queres que se mostren na páxina principal a información de todos os actores e actrices do Zardigot, só tes que facer clic en "elenco".

Comentarios.-

Unha das posibilidades máis interesantes dos blogues é que permite aos lectores deixar a súa opinión a través dos comentarios. Os comentarios fanse a cada unha das entradas do blogue. Para ver os comentarios dunha entrada debes de facer clic sobre o título da mesma ou en "comentarios". Visualízase así a entrada e os comentarios, se os hai, da mesma. Poderás deixar o teu comentario clicando en "enviar un comentario".

autores

2007-02-14T12:17:00.000+01:00

Carmo Gasamáns: carmog(arroba)edu.xunta.es
Iolanda Sánchez: iolandasm(arroba)edu.xunta.es
Xoán Díaz: xoandiaz(arroba)edu.xunta.es

O Capitán é Mejuto

2007-02-10T11:56:00.000+01:00

Ana Romaní conversa con X.C. Mejuto no Diario Cultural da Radio Galega.

Ana Romaní: Xoán Carlos, ti quen es en Zardigot? Cóntanos.

Xoán Carlos: Pois eu, o meu personaxe simplemente ten un grao, un grao militar, non ten nome é Capitán, é definido así: “capitán”. É un capitán do que na obra é o exército que defende o bando dos conservadores. Aquí non hai nin republicanos nin nacionais, como ben dicía Arturo, é unha traspolación para evitar, pois, a censura en vez de bando republicano e nacional aquí son denominados conservadores e liberais. O meu é un personaxe do exército que sería dos conservadores. A traspolación sería fácil facela ao exército nacional. Vai sempre acompañado dun sarxento unha especie de esbirro, eh..., unha especie de can de presa, non? O meu personaxe podíase dicir que é un señor da guerra, un home que en tempos de paz probablemente sería un pobre home, sen embargo na guerra acada un poder que..., do que disfruta, non? El na paz non sería ninguén, sen embargo séntese ben na guerra e disfruta do seu status na guerra, converténdose nun personaxe cruel e despiadado.